در سال‌های اخیر، سیاست‌های انقباضی بانک مرکزی به منظور کنترل تورم و محدود کردن نقدینگی، تأثیرات عمیقی بر صنایع تولیدی داشته‌اند، به‌ویژه صنعت دارویی که به دلیل ساختار پیچیده تامین مواد اولیه و عملیات، حساسیت بالاتری دارد.
کارشناسان اقتصادی و فعالان صنعت دارو، بحران نقدینگی در این بخش را نتیجه مستقیم محدودیت دسترسی به منابع بانکی و نقدینگی دانسته‌اند. شرکت‌های دارویی حتی در پرداخت حقوق و دستمزد و تداوم عملیات روزمره دچار مشکل شده‌اند.

بحران نقدینگی در صنعت دارو چند عامل دارد که با هم تشدید می‌شوند:

• کمبود اعتبار و سرمایه در گردش در میان شرکت‌های دارویی و واردکنندگان مواد اولیه؛
• ناتوانی در تامین ارز مورد نیاز واردات دارو و مواد اولیه و تخصیص ناکافی منابع ارزی؛
• سیاست‌های انقباضی بانک مرکزی که دسترسی شرکت‌ها به خطوط اعتباری را محدود کرده است؛
• چرخه نقدینگی طولانی در چرخه تولید تا فروش و وصول مطالبات که فشار بر سرمایه در گردش را افزایش داده است.

بانک مرکزی در راستای حمایت از صنعت دارویی اقداماتی را انجام داده است:

• اعطای تسهیلات بانکی برای تأمین مواد اولیه و سرمایه در گردش به ارزش قابل توجه (مثلاً 50 هزار میلیارد تومان تسهیلات برای رفع مشکلات نقدینگی کارخانه‌های دارویی)؛
• امکان پرداخت بدهی ارزی تا سقف 200 میلیون یورو با استفاده از ابزارهایی مانند اوراق گام؛
• تمدید دستورالعمل‌های تامین ارز در قبال پذیرش اوراق گام برای واردکنندگان دارو.

با این حال، به رغم این اقدامات، بخش عمده‌ای از نقدینگی مورد نیاز شرکت‌ها تأمین نشده یا تأخیر زیادی در تخصیص ارز و اعتبارات رخ داده و مشکلات سرمایه در گردش، نقدینگی و ریسک اعتباری همچنان پابرجاست.

بحران نقدینگی و سیاست انقباضی منجر به چند چالش اساسی شده که پیامدهای جدی برای شرکت‌ها داشته است:

افزایش هزینه‌های تامین مالی و دسترسی محدود به وام‌ها – شرکت‌ها مجبور به پذیرش هزینه‌های بالاتر یا نقدینگی کمتر هستند.
وقفه در زنجیره تأمین – تاخیر در واردات مواد اولیه و تجهیزات موجب کاهش تولید و افزایش هزینه‌های ذخیره‌سازی می‌شود.
فشار بر حقوق بیماران و داروخانه‌ها – حتی توزیع دارو و وصول مطالبات در زنجیره داروخانه‌ها طولانی شده است.
افزایش ریسک اعتباری و بدهی‌های معوق – شرکت‌ها در بازپرداخت بدهی‌ها و تعهدات بانکی مشکل دارند که می‌تواند منجر به ورشکستگی، ادغام یا تعطیلی شرکت‌ها شود.

گروه آبتین با رویکردی تحلیلی، سیستماتیک و راهبردی می‌تواند به شرکت‌های دارویی کمک کند تا از بحران نقدینگی خارج شوند و شرایط اعتباری پایداری را ایجاد کنند:

۴.۱ ایجاد پرتفوی منابع مالی متنوع

Abtin Group تحلیل جامعی از منابع داخلی و خارجی تامین مالی انجام می‌دهد، از جمله:
✔ بودجه‌های درون‌سازمانی
✔ تسهیلات بانکی سنتی
✔ ابزارهای تعهدی مانند اوراق گام و اوراق مشارکت
✔ تامین مالی سرمایه‌گذاری نهادی و خصوصی

این رویکرد باعث می‌شود شرکت‌ها ریسک تمرکز بر یک منبع تامین مالی را کاهش دهند و از منابع با هزینه سرمایه کمتر استفاده کنند.

با اجرای راهکارهای آبتین، شرکت‌های دارویی می‌توانند به:
✔ پایداری نقدینگی و سرمایه در گردش
✔ بازسازی اعتبار بانکی و تقویت توان اعتباری
✔ کاهش هزینه‌های تامین مالی و افزایش انعطاف مالی
✔ پیش‌بینی بهتر ریسک و پاسخ سریع به بحران‌های مالی
دست یابند.

جمع‌بندی

بحران نقدینگی در صنعت دارویی ایران نه تنها نتیجه کمبود منابع و ارز است، بلکه ناشی از سیاست‌های انقباضی بانک مرکزی و پیچیدگی چرخه عملیاتی شرکت‌ها نیز هست. گروه آبتین با تحلیل جامع منابع مالی، بهینه‌سازی سرمایه در گردش، کنترل هزینه سرمایه و طراحی ابزارهای پیش‌بینی و پایش مالی می‌تواند به شرکت‌ها کمک کند تا از بحران عبور کنند، اعتبار اعتباری خود را بازسازی کنند و مسیر رشد پایدار را باز یابند.